عبدالکریم گل گون نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس 2821-0611 5 18 2026 08 23 An Analysis of Iran’s Criminal Policy toward Intellectual Property Infringement Crimes with Emphasis on Patents and Trademarks تحلیل سیاست کیفری ایران در قبال جرایم نقض حقوق مالکیت فکری با تأکید بر اختراعات و علائم تجاری 3 19 246324 10.22034/jlpa.2026.246324 FA سید احمد پیرونذیری گروه حقوق. واحد لاهیجان. دانشگاه آزاد اسلامی. لاهیجان. ایران عاطفه لرکجوری گروه حقوق. واحد لاهیجان. دانشگاه آزاد اسلامی. لاهیجان. ایران Journal Article 2026 05 10 Abstract<br><br>Intellectual property rights, as one of the main pillars of innovation, creativity, and economic competition, have gained significant importance within Iran’s criminal policy in recent years. The Iranian legislator has attempted to protect the interests of intellectual property owners by criminalizing acts such as patent infringement, misuse of trademarks and trade names, and unauthorized exploitation of intellectual property rights. This study, using a descriptive-analytical approach, examines the status of intellectual property rights within the Iranian criminal justice system and analyzes the legislative criminal policy governing related offenses. The research investigates the legal foundations of criminalizing intellectual property violations, as well as the legal, material, and mental elements of crimes related to trademark and trade name infringement and the resulting criminal liability. The findings indicate that although Iranian laws have gradually developed toward stronger criminal protection of intellectual property rights, several challenges remain, including ambiguities in certain legal provisions, weak criminal sanctions, enforcement difficulties, and insufficient adaptation to the developments of electronic commerce and international standards. Consequently, revising criminal policy and strengthening specialized enforcement mechanisms may enhance the effectiveness of criminal protection for intellectual property rights in Iran. چکیده<br>حقوق مالکیت فکری به‌عنوان یکی از ارکان حمایت از نوآوری، خلاقیت و رقابت اقتصادی، در سال‌های اخیر جایگاه مهمی در سیاست کیفری ایران یافته است. قانون‌گذار ایرانی با جرم‌انگاری رفتارهایی نظیر نقض اختراع، سوءاستفاده از علائم و نام‌های تجاری و بهره‌برداری غیرمجاز از حقوق فکری، تلاش کرده است از منافع صاحبان این حقوق حمایت کند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی، جایگاه حقوق مالکیت فکری در نظام حقوق کیفری ایران و سیاست کیفری تقنینی حاکم بر جرایم مرتبط با آن را بررسی می‌کند. در این پژوهش، مبانی قانونی جرم‌انگاری نقض حقوق مالکیت فکری، ارکان قانونی، مادی و معنوی جرایم مربوط به نقض علائم و نام‌های تجاری و نیز مسئولیت کیفری ناشی از این جرایم تحلیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه قوانین ایران در جهت حمایت کیفری از حقوق مالکیت فکری توسعه یافته‌اند، اما همچنان چالش‌هایی مانند ابهام در برخی مقررات، ضعف ضمانت‌اجراهای کیفری، مشکلات اجرایی و عدم هماهنگی کامل با تحولات تجارت الکترونیکی و استانداردهای بین‌المللی وجود دارد. در نتیجه، بازنگری در سیاست کیفری و تقویت سازوکارهای تخصصی رسیدگی می‌تواند موجب افزایش کارآمدی حمایت کیفری از حقوق مالکیت فکری شود.<br>کلیدواژه‌ها: حقوق مالکیت فکری، سیاست کیفری، علائم تجاری، مسئولیت کیفری https://www.jlpa.ir/article_246324_42e7bed35d1098120bfc4447391c04ed.pdf