نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس

نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس

واکاوی نکاح معاطاتی و پیامدهای حقوقی آن در فقه و حقوق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد رامهرمز ، ایران
2 دانشگاه آزاد اسلامی رامهرمز ، ایران
چکیده
نکاح معاطاتی به ازدواجی گفته می شود که بدون خواندن خطبه عقد و بدون تشریفات انجام شود و زوجین با یک رفتار عملی مثل حلقه دادن قصدشان را برای ازدواج ابراز کنند. از آن جا که این نوع عقد نکاح با مشکلات قانونی و اجتماعی همراه است ، اختلاف نظر زیادی در مورد صحت آن وجود دارد. از نظر فقهای اسلامی ، نکاح معاطاتی در فقه اسلامی برای برخی پذیرفته شده و برای برخی غیر قابل قبول است . در این راستا این پژوهش ابتدا به مفهوم نکاح و نکاح معاطاتی در فقه و حقوق را مطالعه می نماید. سپس به ادله موافقان و مخالفان آن در حوزه فقه و حقوق می پردازد . در پایان به ازدواج سفید و تفاوت آن با نکاح معاطاتی و و پیامدهای حقوقی حاصل از آنها را بررسی می کند . روش تحقیق در این پژوهش توصیفی – تحلیلی بوده که اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای مورد استناد قرار گرفته است، اهداف این پژوهش بررسی مفهوم نکاح معاطاتی در فقه و حقوق می باشد.
کلیدواژه‌ها

منابع و مآخذ:
-       قرآن کریم
-       انصاری، مرتضی، 1415ق، «کتاب النکاح»، چ اول، قم، مؤسسه باقری.
-       بحرانی، یوسف، 1405ق، «الحدائق الناظرة»، چ اول، قم، جماعة المدرسین.
-       جبلی عاملی (شهید ثانی)، زین الدین بن علی، 1410ق، «الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة»، چ اول، قم، انتشارات داوری.
-       حر عاملی، محمد بن حسن، ۱۴۱۴ق، «وسائل الشیعة»، قم، آل البیت.
-       حلی، (علامه) ابی منصور حسن بن یوسف بن مطهر، 1412ق، «مختلف الشیعة»، چ اول، قم، مؤسسة النشر الاسلامی.
-       خوانساری، سید احمد، 1355، «جامع المدارک»، چ دوم، تهران، مکتبة الصدوق.
-       سیدی بنایی، سید باقر، 1390، «بررسی نکاح معاطاتی از منظر فقه و حقوق موضوعه»، فصلنامه تخصصی فقه و مبانی حقوق اسامی.
-       طباطبایی، سید علی، 1419ق، «ریاض المسائل»، چ اول، قم، مؤسسة النشر الاسلامی.
-       طوسی، ابی جعفر محـمد بن الحسن، 1365، «تهذیب الاحکام»، چ چهارم، تهران، دار الکتب الاسلامیة.
-       طوسی، محمد بن الحسن، 1400ق، «النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوی»، چ دوم، بیروت، دارالکتاب العربی.
-       فیض کاشانی، محسن، 1365، «الوافی»، مکتبة الإمام أمیر المؤمنین علی علیه‌السلام.
-       کلینى، محمد بن یعقوب، 1407ق، «الکافی»، چاپ چهارم، محقق و مصحح: غفارى، على­اکبر، آخوندى، محمد، تهران، دار الکتب الإسلامیة.
-       مجلسی، محمدباقر، 1403ق، «بحارالانوار»، چاپ دوم، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.
-       مکارم شیرازی، ناصر، 1382، «سلسله مباحث خارج فقه، کتاب النکاح»، دفتر اول، چ اول.
-       -------------------، 1422ق، «بحوث فقهیة هامّة»، قم، مدرسة الإمام (ع)، چ اول.
-       موسوی­خمینی، سید روح الله: «تحریر الوسیلة»، قم, دارالعلم، چ اول، بی­تا.
-       ----------------------------، 1379، «کتاب البیع»، چ اول، تهران، مؤسسه تنظیم نشر و آثار امام خمینی.
-       نجفی، محمد حسن، 1374، «جواهر الکلام»، چ چهارم، تهران، المکتبة الاسلامیة.
-       نراقی، احمد بن محمد مهدی، 1415ق، «مستند الشیعة»، چ اول، قم، آل البیت.