نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس

نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس

بررسی فقهی و حقوقی حسابداری اسلامی و رفتار حرفه‌ای حسابرسان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجو
2 کارشناسی ارشد مدیریت دولتی
3 استاد تمام دانشگاه آزاد اسلامی ساوه
چکیده
اسلا‌م به عنوان یک روش زندگی توجه زیادی به فعالیت‌های تجاری دارد. خداوند در قرآن راهنمایی‌های لا‌زم را برای رستگاری انسان در دنیا و آخرت ارائه کرده است. در فعالیت‌های اقتصادی باید فلا‌ح و رستگاری به عنوان هدف نهایی انتخاب شود و حسابداری هم به عنوان ابزار ارائه اطلا‌عات در محیط اقتصادی باید با این هدف سازگار باشد. بنابراین اهداف و خصوصیات حسابداری اسلا‌می نه‌تنها باید موجب ارائه تصویر درست درباره واحد تجاری شود، بلکه باید به‌گونه‌ای باشد که واحدهای تجاری را به سوی احسان و پرهیز از بی‌عدالتی تشویق کند. در این مقاله به بررسی حسابداری اسلامی و ارتباط رفتار حرفه‌ای حسابرسان با قرآن و فقه و حقوق اسلامی پرداخته شده است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است. منابع پژوهش را قرآن، تفسیر نور و کتب معتبر فقهی و حقوقی و مقالات روایی تشکیل داده‌اند. یافته-های تحقیق حاکی از آن است که با مطالعه‌ی دقیق آیات قرآن، ارتباط معنی داری بین دانش حسابداری و مفاهیم حسابرسی و ویژگی‌های آنان و آیه‌های این کتاب آسمانی و فقه وجود دارد و مشخص می‌گردد که چه اندازه بین گفته‌های دینی و مفاهیم به کار رفته در حسابداری و حسابرسی هم خوانی وجود دارد و به طور صریح، به مفاهیمی از قبیل استقلال رأی، صلاحیت و مراقبت حرفه ای، رازداری، درست‌کاری و بی طرفی و غیره که از مفاهیم اصلی حسابرسی هستند، اشاره شده است و نشان می‌دهد که اسلام، حسابداری و چگونگی رفتار حرفه‌ای حسابرسان را در شکل پیشرفته امروزی آن مورد تأیید قرار می‌دهد.
کلیدواژه‌ها

منابع و مآخذ:
-       قرآن کریم
-       امام علی (علیه­السلام)، نهج البلاغه، نامه ٥.
-       امام علی (علیه­السلام)، نهج البلاغه، نامه ٥٣.
-       احمدی، مسعود ( ١٣٨٦ ). "مدیریت اسلامی"، چاپ سوم، انتشارات پژوهش­های فرهنگی.
-       افجه­ای، سیدعلی اکبر ( ١٣٧٧ ). "مدیریت اسلامی"، تهران، انتشارات جهاد دانشگاهی.
-       اقتداری، علی محمد ( ١٣٩٢ ). "سازمان و مدیریت"، ص ٦١.
-       امیری، علینقی؛ عابدی جعفری، حسن ( ١٣٩٣ )، "مدیریت اسلامی: رویکردها". چ دوم. تهران: سمت.
-       تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد، غررالحکم.
-       تولایی، روح ا.. ( ١٣٨٦ ). "الگویی برای شناخت مدیریت اسلامی"، دو ماهنامه توسعه انسانی پلیس،
-       سال چهارم.
-       چاوشی، کاظم (١٣٨٨)، "بررسی رویکردهای نظری به مدیریت اسلامی". پژوهش­های میان رشته­ای قرآنی.
-       حکیمی، محمدرضا ( ١٣٧٣ ). "الحیاه"، ترجمه محمد آرام، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
-       خنیفر، حسین (١٣٨٤)، "تحلیل محتوای ادبیات مدیریت اسلامی با تأکید بر آثار منتخب". فرهنگ مدیریت.
-       رضاییان، علی ( ١٣٨٢ ). "اصول مدیریت"، تهران، انتشارات سمت.
-       سازمان امور اداری و استخدامی، مدیریت اسلامی، ص ١٢.
-       صدوق، محمد بن علی، کمالالدین و تمام النعمه، ص ٤٨٤.
-       طبرسی، علی بن حسن، مشکوةالانوار، ص ٣٢٥.
-       عابدی جعفری، حسن؛ ازگلی، محمد ( ١٣٨٨ )، "مروری بر سیر تحقیقات مدیریت اسلامی در ایران". علوم انسانی دانشگاه امام حسین(ع).
-       عالیور، عزیز ( ١٣٧٧ )، صورت­های مالی اساسی، تهران: انتشارات سازمان حسابرسی، چاپ ششم.
-       علی مدد، مصطفی و نظام الدین ملک آرایی( ١٣٨٦ )، اصول حسابداری، جلد اول، تهران: انتشارات سازمان حسابرسی، چاپ بیست و پنجم.
-       عسگریان، مصطفی ( ١٣٧٠ ). "مدیریت اسلامی، تهران، جهاد دانشگاهی دانشگاه تربیت معلم.
-       کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ج ٢، ص ٢٩٧ ، کتاب ایمان و کفر، باب طلب الرئاسه .
-       گوران حیدری، سید فرهاد و همت فر، محمود ( ١٣٩٣ ). "حسابداری مدیریت اسلامی"، مطالعات حسابداری و حسابرسی.
-       مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج ٤٩ ، ص ١٦٥.
-       ------------------------------، ج ٧٠ ، ص ٧٢.
-       مدرسی طباطبایی ( ١٣٦٣ ). "مقدمه­ای بر نظام مالیاتی و بودجه در اسلام"، انتشارات هجرت.
-       مقیمی، سید محمد ( ١٣٩٤ )، "اصول و مبانی مدیریت اسلامی". تهران: انتشارات راهدان.
-        نجاری، رضا ( ١٣٨٤ )، "مبانی مدیریت اسلامی". چ چهارم. تهران: دانشگاه پیام نور.
-        Al-Khadash, H. A. M. (2001). The accounting measurement and disclosure requirements in Islamic banks: the case of Murabahah and Mudarabah .
-      Hameed, S. (2000), TheNeed for Islamic Accounting: Perception of Its Objectives and Characteristics by Malaysia Accountants and Academics, Ph. D. Thesis. University of Dundee.
-      Zaid, O. A. 1997. Accounting books and reports in the Islamic State proceedings of the International conference 1: Accounting Commerce and Finance: The Islamic Perspective. Sydney, Australia.