نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس

نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس

بررسی مبانی فقهی و حقوقی قتل در فراش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شیراز، شیراز، ایران
چکیده
چنان که در ماده 630 قانون مجازات اسلامی آمده است: «هرگاه مردی همسر خود را در حال زنا با مرد اجنبی مشاهده کند و علم به تمکین زن داشته باشد، می ‏تواند در همان حال آنان را به قتل برساند». این ماده برداشت ناقصی از مسأله ‏ای در «تحریر الوسیله» امام خمینی (ره) است. زیرا قانون ­گذار تنها بخشی از مسأله را که مربوط به عالم اخلاق است، به ماده 630 قانون مجازات اسلامی اختصاص داده ­اند و نسبت به بخش حقوقی آن که همان لزوم اقامه شهود برای اثبات زنا است، سکوت اختیار کرده است. از طرفی، مقنن با انشای این ماده به جای ترغیب به عفو و گذشت و خویشتن‏ داری، افراد را به قتل تشویق نموده است! حال آن­که در کلام فقها چنین ایرادی ملموس و مشهود نیست؛ زیرا فقها در این مسأله اصل را بر قصاص نهاده‌‌اند و زوج برای تبرئه از اتهام قتل عمدی مستوجب قصاص، باید یا شاهد بیاورد یا ولی دم، او را تصدیق نماید؛ اما در ماده 630 قانون مجازات اسلامی اصل، بر جواز قتل در فراش است. در این نوشتار ضمن بیان کلام فقها و تحلیل روایات، اشکال‌های قانونی این ماده بیان شده و در انتهای مقاله پیشنهاد اصلاح این ماده ارائه گردیده است.
کلیدواژه‌ها

منابع و مآخذ:
 
-       مجله قضایی و حقوقی دادگستری شماره 34 بهار 1380، قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران، 1380، شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 588612.
-       عباس زراعت، شرح قانون مجازات اسلامی (جلد دوم) (بخش تعزیرات)، چاپ 2. ققنوس، 1388، شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 377852.
-       محمدعلی اردبیلی، حقوق جزای عمومی (جلد دوم)، چاپ 23. میزان، 1389، شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 538520.
-       محمدعلی اردبیلی، حقوق جزای عمومی (جلد دوم)، چاپ 23. میزان، 1389، شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 538524.
-       حسین میرمحمدصادقی، حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص)، چاپ 7. میزان، 1389، شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 356292.
-       حسین آقایی نیا، حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- جنایات)، چاپ 5. میزان، 1389، شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 349888.
-       مجله قضایی و حقوقی دادگستری شماره 34 بهار 1380، قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران، 1380، شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 588628.
-       عباس زراعت، شرح قانون مجازات اسلامی (جلد دوم) (بخش تعزیرات)، چاپ 2. ققنوس، 1388، شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 377876.
-       حسین آقایی نیا، حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- جنایات)، چاپ 5. میزان، 1389، شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 349908.
-       حسین آقایی نیا، حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- جنایات)، چاپ 5. میزان، 1389، شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 349936.
-       حسین آقایی نیا، حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- جنایات)، چاپ 5. میزان، 1389، شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 349900.
-       احمد اسماعیل تبار، سیداحمدرضا حسینی و مهدی حسینیان قمی، منابع فقه شیعه ترجمه جامع احادیث الشیعه آیةاله سیدحسین بروجردی (جلد سی و یکم) (قصاص و دیات)، چاپ 1. فرهنگ سبز، 1387، شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2357416.
-       مجله قضایی و حقوقی دادگستری شماره 34 بهار 1380، قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران، 1380، شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 588640.
-       مجله قضایی و حقوقی دادگستری شماره 34 بهار 1380، قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران، 1380، شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 588664.
-       گلدوزیان، ایرج، حقوق جزای اختصاصی، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۸۳، چاپ دهم، ص۴۸.
حسینی‌دشتی، مصطفی، معارف و معاریف دایرةالمعارف جامع اسلامی، تهران، آرایه، ۱۳۷۹، ج۸، چاپ سوم، ص۵.
-       رحیمی‌نیا، مصطفی، فرهنگ صبا، تهران، صبا، ۱۳۸۳، چاپ دوم، ص۵۲۶.
-       جعفری لنگرودی، محمدجعفر، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، تهران، گنج دانش، ۱۳۷۸، چاپ اول، ج۴، ص۲۷۷۶.
-       ایمانی، عباس، فرهنگ اصطلاحات حقوق کیفری، تهران، آریان، ۱۳۸۲، چاپ اول، ص۳۶۳.
-       جعفری‌لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقوق، تهران، ۱۳۸۴، چاپ پانزدهم، ص۴۹۶.
-       حجتی، سیدمهدی، قانون مجازات اسلامی در نظم حقوق کنونی، تهران، میثاق عدالت، ۱۳۸۴، چاپ اول، ص۱۰۹۵.
-       زراعت، عباس، حقوق جزای اختصاصی (۱)، جرائم علیه اشخاص، تهران، فکر سازان، ۱۳۸۴، ص۲۷.
-       زراعت، عباس، حقوق جزای اختصاصی (۱)، جرائم علیه اشخاص، تهران، فکر سازان، ۱۳۸۴، ص۲۷.
-       صادقی، محمدهادی، حقوق جزای اختصاصی (۱)، تهران، میزان، ۱۳۸۵، چاپ نهم، ص۵۵.
-       صادقی، محمدهادی، حقوق جزای اختصاصی (۱)، تهران، میزان، ۱۳۸۵، چاپ نهم، ص۱۰۹۷.
-       زراعت، عباس، حقوق جزای اختصاصی (۱)، جرائم علیه اشخاص، تهران، فکر سازان، ۱۳۸۴، ص۲۸.
-       آقائی‌نیا، حسین، حقوق کیفری اختصاصی (جرائم علیه اشخاص)، تهران، بنیاد جقوق میزان، ۱۳۸۶، چاپ سوم، ص۱۲۷.
-       آقائی‌نیا، حسین، حقوق کیفری اختصاصی (جرائم علیه اشخاص)، تهران، بنیاد جقوق میزان، ۱۳۸۶، چاپ سوم، ص۱۲۷.
-       آقائی‌نیا، حسین، حقوق کیفری اختصاصی (جرائم علیه اشخاص)، تهران، بنیاد جقوق میزان، ۱۳۸۶، چاپ سوم، ص۱۲۶.
-       ق. م. ا، ماده ۶۳۰.
-       ق. م. ا، تبصره ۲ ماده ۲۹۵.
-       زراعت، عباس، حقوق جزای اختصاصی (۱)، جرائم علیه اشخاص، تهران، فکر سازان، ۱۳۸۴، ص۲۸.
-       زراعت، عباس، حقوق جزای اختصاصی (۱)، جرائم علیه اشخاص، تهران، فکر سازان، ۱۳۸۴، ص۲۹.
-       صادقی، محمدهادی، حقوق جزای اختصاصی (۱)، تهران، میزان، ۱۳۸۵، چاپ نهم، ص۵۵.
-       زراعت، عباس، حقوق جزای اختصاصی (۱)، جرائم علیه اشخاص، تهران، فکر سازان، ۱۳۸۴، ص۲۹.
-       صادقی، محمدهادی، حقوق جزای اختصاصی (۱)، تهران، میزان، ۱۳۸۵، چاپ نهم، ص۵۵.
-       زراعت، عباس، حقوق جزای اختصاصی (۱)، جرائم علیه اشخاص، تهران، فکر سازان، ۱۳۸۴، ص۳۰.
-       آقائی‌نیا، حسین، حقوق کیفری اختصاصی (جرائم علیه اشخاص)، تهران، بنیاد جقوق میزان، ۱۳۸۶، چاپ سوم، ص۱۲۸.