نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس

نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس

توثیق اموال غیر مادی در فقه و حقوق ایران با مطالعه تطبیقی با حقوق کامن لا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 مؤسسه آموزش عالی آپادانا
2 گروه حقوق، مؤسسه آموزش عالی آپادانا، شیراز، ایران
چکیده
توثیق اموال غیر مادی به عنوان یکی از موضوعات نوین درحوزه حقوق و فقه اسلامی، با گسترش روزافزون استفاده از فناوری‌های دیجیتال و دارایی‌های ناملموس اهمیت بیشتری یافته است. این پژوهش با هدف بررسی امکان‌پذیری، موانع و چالش‌های توثیق اموال غیرمادی در حقوق ایران و فقه اسلامی، به تحلیل تطبیقی این موضوع با نظام حقوقی کامن لا می-پردازد. با توجه به محدودیت‌های موجود در حقوق ایران و فقه اسلامی که عمدتاً بر مبنای توثیق اموال مادی استوار است، این پژوهش سعی دارد تا با تحلیل مبانی نظری و فقهی، نظرات فقها و مواد قانونی مرتبط، وضعیت توثیق اموال غیر مادی را بررسی کند. از سوی دیگر، در حقوق کامن لا، مکانیسم‌های دقیق‌تری برای توثیق اموال غیر مادی پیش‌بینی شده که می‌تواند به عنوان نمونه‌ای موفق در جهت بهبود وضعیت حقوقی ایران مورد بررسی قرار گیرد. این پژوهش از روش توصیفی- تحلیلی و کتابخانه‌ای بهره می‌گیرد و نتایج آن نشان می‌دهد که اگرچه چالش‌های متعددی در توثیق اموال غیر مادی در فقه و حقوق ایران وجود دارد، اما با بهره‌گیری از تجارب نظام‌های حقوقی دیگر مانند کامن لا و با اصلاحات لازم، می‌توان چارچوب حقوقی مناسبی برای توثیق این نوع دارایی‌ها ایجاد کرد. در نهایت، این تحقیق با ارائه پیشنهاداتی برای بهبود و اصلاح قوانین موجود در ایران، زمینه‌های پژوهش‌های آینده و راهکارهای عملی برای توثیق اموال غیر مادی را پیشنهاد می‌کند. تأثیرات عملی و نظری این پژوهش بر حوزه‌های حقوقی و فقهی و نیز بر جامعه دانشگاهی و اقتصادی از دیگر دستاوردهای مهم این تحقیق به شمار می‌رود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


منابع و مآخذ:
الف-منابع فارسی
  - اصغری آقمشهدی، فخرالدین و میری، حمید، «رهن اسکناس» ، نامه ی مفید ( نامه ی حقوقی ) شماره هفتادوسوم ، ۱۳۸۸.
- امامی،  سید حسن، حقوق مدنی ،جلددوم، چاپ سی ام ،تهران، انتشارات اسلا میه، ۱۴۰۲.
- باریکلو،علیرضا،عقودمعین۲(عقودمشارکتی، توثیقی و غیرلازم)،چاپ چهارم، تهران، مجمع علمی و فرهنگی مجد، ۱۴۰۱.
- باقری اصل، حیدر و علوی، سید محمد تقی و باقری اصل، سعیده ،«نقش جواز و لزوم عقد رهن در توثیق اسناد تجاری»، دوفصل نامه ی فقه و مبانی حقوق اسلامی، دفتر ۱، ۱۳۸۸ .
- تقی زاده، ابراهیم، و پهلوانی، فریبا، «توثیق اسناد تجاری درحقوق ایران با رویکردی بر نظرامام خمینی» ،پژوهشنامه متین،شماره شصت و شش، ۱۳۹۴ .
- جعفری لنگرودی، محمد جعفر ،ترمینولوژی حقوق، چاپ سی ونهم، تهران، گنج دانش، ۱۴۰۳ .
- جعفری لنگرودی، محمدجعفر، رهن و صلح(حقوق مدنی)، چاپ ششم، تهران، کتابخانه گنج دانش، ۴۰۲۱.
- حقیقت،علی، ثبت املاک در ایران، چاپ چهارم ،تهران،انتشارات گنج دانش ، ۳۹۸۱.
- صادقی مقدم، محمدحسن، و قاسم پور، امین، «رهن منفعت»، نشریه علمی-پژوهشی فقه و حقوق اسلامی ، شماره نهم،۳۹۳۱.
- صفایی،سیدحسین،دوره ی مقدماتی حقوق مدنی ، جلد دوم ، چاپ چهل و یکم ،تهران ، انتشارات میزان، ۱۴۰۳.
- کریمی،عباس،ومعین اسلام،محمد، «رهن اموال فکری»،فصلنامه حقوق،مجله ی دانشکده حقوق و علوم سیاسی ،شماره دوم ، ۱۳۸۷.
- محمودی، اصغر، «رهن اموال فکری در پرتو مقررات قانون مدنی و مطالعه تطبیقی»، پژوهش های حقوق تطبیقی، شماره یکم، ۱۳۹۱.
- مدنی، سید جلال الدین،حقوق مدنی، جلدپنجم، چاپ اول، تهران، پایدار،  ۱۳۸۵ .
- مرادوند، کریم، «بررسی عقد رهن در قانون مدنی»، قانون یار،شماره هفدهم، ۴۰۰۱‌ .
- داراب پور،مهراب،حقوق اموال و مالکیت -تصرف و وقف(حقوق مدنی ۲) ، چاپ دوم ،تهران،جنگل، ۳۹۲۱ .
- نیکوند، شکراله،«رهن اموال غیرمادی در حقوق ایران» ،دانشنامه حقوق و سیاست،شماره هفدهم ،۳۹۱۱ .
- هاشمی، سید احمد علی، و تقی زاده ، ابراهیم،حقوق مدنی ۲ (اموال و مالکیت)، چاپ شانزدهم ،تهران،انتشارات مجد، ۱۴۰۳ .
 
ب-منابع لاتین 
-         Worth, Charles & Cain, 1997. Company Law, Published by Steven & Sons .
-          Smith, K. Keenan, D.J.1976, Company Law, Published by Lt.d,.
-         Worth, Charles & Cain,1977 Company Law, Published by Steven &  Sons. Worth, C,& Cain,1977, Company Law, Published By Steven & Enons.
-         Fnorthey J. & Leigh,1989. Introdution To Company Law, Published By Butter Worths.
-         Hardy L, E.R. Topham And Lvamys,1971 Companylaw, Published by Butter Worths Shawand Sons Ltd.
-         Pennington, R, 1973. Company Law, Published Butterworth & Co.
-         Worth: C & morse,1999 company law, published by, sweet .
-         Smith k ., Deenan M. D.J.– company law,2000 , published by, pitman.