نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس

نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس

ضرورت‌ها و الزامات تحقق خانواده مهدوی تراز تمدن نوین اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رامهرمز، رامهرمز، ایران
2 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رامهرمز، رامهرمز، ایران
چکیده
خانواده به‌مثابه بنیادی‌ترین نهاد اجتماعی، در نظام معرفتی اسلام، محور تربیت انسان و ساخت جامعه توحیدی است. در چشم‌انداز تمدن نوین اسلامی، «خانواده مهدوی» الگویی از خانواده‌ای است که حیات مادی و معنوی انسان را بر پایه ایمان، عدالت، اخلاق و ولایت سامان می‌دهد. پژوهش حاضر با هدف تبیین علمی ضرورت‌ها و الزامات تحقق خانواده مهدویِ تراز تمدن نوین اسلامی و با روش توصیفی–تحلیلی انجام شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد تحقق این خانواده نیازمند سه دسته الزام است: نخست، الزامات معرفتی و اعتقادی مانند باور به مهدویت، انتظار فعال و ولایت‌پذیری؛ دوم، الزامات تربیتی و اخلاقی چون تربیت نسل منتظر، رعایت عدالت در روابط خانوادگی و تقویت محبت الهی؛ و سوم، الزامات اجتماعی و فرهنگی شامل حفظ هویت اسلامی- ایرانی، مقابله با تهاجم فرهنگی و مشارکت خانواده در فرآیند تمدن‌سازی. این پژوهش با ارائه چارچوب سه‌سطحی از الزامات مهدوی، نشان می‌دهد بازسازی فرهنگ خانواده بر محور انتظار، زیربنای تمدن اسلامی است. نوآوری اصلی پژوهش در پیوند نظام‌مند میان مهدویت، خانواده و تمدن نوین اسلامی است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

منابع و مآخذ:
منابع فارسی:
-         مطهری، م. (۱۳۸۷). خانواده در اسلام. تهران: صدرا.
-         مطهری، م. (۱۳۸۸). اخلاق و تربیت اسلامی. تهران: صدرا.
-         مطهری، م. (۱۳۸۹). تمدن اسلامی و نقش خانواده. تهران: صدرا.
-         جوادی آملی، ع. (۱۳۹۲). خانواده و تربیت دینی. قم: اسراء.
-         جوادی آملی، ع. (۱۳۹۳). انتظار و نسل منتظر. قم: اسراء.
-         خامنه‌ای، س. (۱۳۹۲). بیانات در دیدار نخبگان علمی و فرهنگی. تهران: دفتر حفظ و نشر آثار.
-         رحیم‌پور ازغدی، ع. (۱۳۹۴). فرهنگ انتظار و تربیت نسل آینده. تهران: سوره مهر.
-         رحیم‌پور ازغدی، ع. (۱۳۹۸). نقش خانواده در تمدن نوین اسلامی. تهران: نشر عدالت.
-         رجبی دوانی، م. (۱۳۹۵). فرهنگ انتظار و جامعه منتظر. قم: بوستان کتاب.
-         رجبی دوانی، م. (۱۳۹۷). خانواده و تمدن نوین اسلامی. قم: بوستان کتاب.
-         صباغیان، م. (۱۴۰۰). سواد رسانه‌ای خانواده‌ها و تربیت نسل جوان. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
-         بهشتی، ع. (۱۳۸۰). خانواده و عدالت اجتماعی. تهران: سمت.
-         حسینی، م. (۱۳۹۲). نقش خانواده در تربیت نسل منتظر. تهران: دفتر تبلیغات اسلامی.
منابع عربی و روایی
-         قرآن کریم. (۱۴۰۰ق). ترجمه و تفسیر آیات مرتبط با خانواده و مودت. قم: دارالقرآن.
-         نهج‌البلاغه، امام علی (ع). (۱۴۱۰ق). حکمت‌ها و نامه‌ها. قم: مؤسسه مطبوعاتی قدس.
-         بحارالأنوار، محمدباقر مجلسى. (۱۴۱۴ق). الأسفار الروائیة. بیروت: مؤسسة الوفاء.
-         خصال شیخ صدوق. (۱۴۱۲ق). قم: دارالصادق.
-         کافى، محمد بن یعقوب کلینی. (۱۴۰۵ق). الکتاب الشامل للروایات الدینیة. قم: مؤسسه آل البیت.