یکی از دانشمندان بزرگ قرن چهارم هجری شیخ مفید است که روش فقهی او، معیارو متبوع فقیهان پسین قرار گرفت، او در علم فقه با روش استدلالی اقدامات چشم نواز و ماندگاری انجام داد به طوری که سر سلسله مکاتب فقه استدلالی شده و توانست روند فقه‌پژوهی متداول آن دوران را از اکتفاء انحصاری به نصوص، به فقهی استدلالی تغییر دهد.زمینه و زمانه رشد و بالندگی او اقتضاء میکرد که بر نحل وملل گوناگون بغداد آگاهی بیابد و بر مبانی مکتبهای مختلف کلامی و فلسفی و فقهی حقوقی نیز تسلط یافته ، تا بتواند در فضای باز سیاسی که آل بویه پدید آورده بود نه تنها به بنیانگذاری کلام شیعه بلکه مکتب فقهی و حقوقی امامیه را با روش قویم خود بنیان نهد. او در مواجهه با دو مکتب افراطی قیاس‌گرایان و رای‌پیشگان و مکتب تفریطی اهل حدیث؛راه میانه‌ای را برگزید، بدان‌گونه که هم به مقابله با قیاس‌گرایان رفت و هم اخباریان اولیه را به بررسی و نقد گرفت،راه میانه‌ای که موجب پیدایش مکتب فقهی سامانمند شیعی درادوار بعدی توسط دانشمندان امامیه شده است، ویژگی عمده مکتب میانه، این بودکه در دراستنباط احکام از ظواهر اخبار بهره گرفته ولی التزامی به عین لفظ روایات نداشت در عین حال به احکام فقهی روایات اهتمام ویژه‌ای داشت. اوکه در کلام ید طولایی داشت با استدلالات عقلی به معارضه با مخالفان نظریه امامت رفت به‌طوری که مناظرات و مجادلات تاریخی ایشان و مفید خواندنش به جهت استدلالات محکم او در اسکات خصم معروف است، به‌گونه‌ای که عسقلانی در لسان‌المیزان و خطیب بغدادی در تاریخ بغداد، به این امر تصریح می‌کنند. این پژوهش به روش تحلیلی و توصیفی روش فقهی شیخ مفید و ویژگی‌های مکتب اورا بررسی کرده است و به این نتائج دست یافته است که این مکتب موجب بالندگی و توسعه فقه شیعی و تاسیس فقه استدلالی گردید که پس از آن، نظام فقهی روشمند، استمرار، و پویایی و پایایی آن تضمین گشت.