نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس

نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس

تحلیل تطبیقی مسئولیت مدنی ناشی از سوء استفاده از نام دامنه در نظام حقوقی ایران، اتحادیه اروپا و ایالات متحده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی حقوق، دانشکده حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی شیراز، شیراز، ایران
2 استادیار گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی شیراز، شیراز، ایران
چکیده
سوء استفاده از نام دامنه (Cybersquatting) پدیده‌ای است که در آن شخصی با سوءنیت و به قصد انتفاع، مبادرت به ثبت نام دامنه‌ای مشابه با علامت تجاری دیگری می‌کند، بدون آن‌که استفاده تجاری واقعی از آن داشته باشد. این پدیده، صاحبان علائم تجاری را با چالش جدی مواجه ساخته و نیازمند مطالعه تطبیقی مبانی و ضمانت ‌اجراهای مسئولیت مدنی ناشی از آن است. مقاله حاضر با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی این مسئولیت در سه نظام حقوقی ایران، اتحادیه اروپا و ایالات متحده می‌پردازد و برای نخستین بار، ضوابط ثبت و شیوه‌نامه حل اختلاف IRNIC(مرکز ثبت دامنهir) را به طور کامل تحلیل کرده و آن را با ACPA، Senate Report 106-140، UDRP، Rules for UDRP، Policy UDRP (نسخه ۲۱ فوریه ۲۰۲۴) و WIPO Overview 3.1 مقایسه می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد حقوق آمریکا با قانون ACPA و پیش‌بینی خسارت قانونی ۱۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰۰ دلار و ۸ عامل برای احراز سوءنیت، کامل‌ترین نظام حمایتی را دارد. اتحادیه اروپا با بهره‌گیری از UDRP (با بیش از ۱,۴۰۰ تصمیم مستند در WIPO Overview 3.1) و مقررات خاص دامنه eu، گام‌های مؤثری برداشته است. در حقوق ایران، ماده ۶۶ قانون تجارت الکترونیکی علی‌رغم قدمت، فاقد عنصر سوءنیت و ضمانت‌اجراهای مدنی مناسب است. شیوه‌نامه حل اختلاف IRNIC اگرچه ساختاری مشابه UDRP دارد و مرکز داوری WIPO را به عنوان مرجع حل اختلاف معرفی کرده است، اما به دلیل نبود رویه قضایی کافی و عدم پیش‌بینی خسارت قانونی، کارآمدی کامل ندارد. مقاله با ارائه پیشنهادهایی همچون اصالح ماده ۶۶، پیش‌بینی خسارت قانونی و به‌روزرسانی شیوه‌نامه IRNIC به پایان می‌رسد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 17 اردیبهشت 1405