نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس

نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس

بررسی مبانی اصول مدیریت از منظر فقه اسلامی و قرآن کریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی حقوق
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت منابع انسانی
چکیده
مهم‌ترین مسئله‌ای که در مبحث مدیریت اسلامی مطرح است، حاکمیت معیارهای الهی و ارزش‌های اسلامی براصول و ارکان و بدنه‌ی مدیریت در جوار بهره‌مندی از چارچوب‌ها و ساختارهای علمی و مدیریتی است، به بیان دیگر، چنانچه دانش مدیریت برای داده‌های خود از احکام، الگوها و ارزش‌های اسلامی بهره ببرد، به موفقیت حقیقی خود نائل خواهد شد. در واقع به نظر می-رسد بستر توسعه مدیریت اسلامی بر مبنای ارزش‌های الهی اسلام، زمینه‌های تعالی و شکوفایی بشر را فراهم می‌آورد. این امر چه در سطح جامعه، مدیریت و رهبری در جامعه اسلامی و چه در سطح سازمان مدیریت و رهبری سازمانی مصداق دارد که نمونه آن در تغییر نوع نگاه به انسان‌ها در سازمان، از نگاه منابع به انسان در کنار دیگر منابع سازمانی، به نگاه سرمایه ارزشمندی که با پرورش آن مسببات خلاقیت و نوآوری در سازمان فراهم خواهد شد. اصول و شیوه‌های مدیریت و رهبری، تابعی از ارزش‌های حاکم بر بافت سازنده یک جامعه یا تمدن می‌باشد. بر همین اساس، چگونگی ماهیت عناصر تشکیل دهنده در جامعه، خود شیوه خاصی از مدیریت را اقتضا می‌کند. با توجه به لزوم حاکمیت ارزش‌های الهی در سازمان‌های اسلامی، لازم است تا شیوه خاص مدیریت اسلامی نیز در آنها اجرا گردد تا به موفقیت‌های منحصر به فرد خود، که همان تعالی انسانی است، دست یابند. در راستای نیل به این هدف و یافتن الگویی برای مطالعات مدیریت اسلامی، از انجام یک تحقیق کتابخانه‌ای در مطالعات و پژوهش‌های انجام شده در حوزه مدیریت اسلامی، به پیشنهاد الگویی جامع برای شناخت مدیریت اسلامی و تدوین اصول و مبانی آن پرداخته شده است.
کلیدواژه‌ها

منابع و مآخذ:
-  قرآن کریم، ترجمه الهی قمشه ای. ۱۳۸۴، چاپ سوم، قم: قد
-  افجه ای، سیدعلی اکبر، ۱۳۷۷، مدیریت اسلامی ،تهران، انتشارات جهاد دانشگاهی
-  تقوی دامغانی، سیدرضا، ۱۳۷۸، نگرشی بر مدیریت اسلامی، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی.
-  حمیدی زاده، محمدرضا، ۱۳۷۸، تبیین نقش پیش بینی و آینده نگری در نظام مدیریت اسلامی، فصلنامه مطالعات مدیریت، شماره .۲۰
-  رضاییان، علی، ۱۳۸۲، اصول مدیریت، تهران، انتشارات سمت.
-  سازمان امور اداری و استخدامی، مدیریت اسلامی، ص۱۲.
-  عسگریان، مصطفی، ۱۳۷۰، مدیریت اسلامی، تهران، جهاد دانشگاهی دانشگاه تربیت معلم.
-  علی احمدی، علیرضا. سرمدی، محمد رضا. (۱۳۸۷)، مبانی و اصول مدیریت اسلامی. چاپ سوم، تهران: تولید دانش.
-  مجلسی، محمد باقر، ۱۳۹۴، بحارالانوار، ج۴۹، ص۱۶۵
-  مشرف جوادی، محمدحسین ، ۱۳۸۷؛ اصول و متون مدیریت در اسلام، همدان، انتشارات نور علم.
-  نبوی، محمدحسن، ۱۳۸۰، مدیریت اسلامی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم