نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس

نشریه علمی تخصصی فقهی و حقوقی عرشیان فارس

مسئولیت مدنی زوجین ناشی از سوءمعاشرت، عدم معاضدت و عدم وفاداری در حقوق ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق، واحد نی ریز، دانشگاه آزاد اسلامی، نی ریز، ایران
2 گروه حقوق، واحد زرقان، دانشگاه آزاد اسلامی، زرقان، ایران
چکیده
تعهدات متقابل زوجین در حقوق ایران بر پایه اصولی همچون حسن معاشرت، معاضدت و وفاداری شکل گرفته و قانون مدنی در موادی از جمله 1103 و 1104 به آن اشاره کرده است. با وجود این، در خصوص امکان مطالبه خسارت ناشی از نقض این تعهدات، چارچوبی منسجم در قوانین موجود مشاهده نمی‌شود و رویه قضایی نیز از وحدت لازم برخوردار نیست. مسئله اصلی این پژوهش آن است که آیا نقض تکالیف زوجیت، از جمله سوءمعاشرت، عدم معاضدت و عدم وفاداری، می‌تواند به عنوان فعل زیان‌بار، ارکان مسئولیت مدنی یعنی تقصیر، ورود ضرر و رابطه سببیت را محقق سازد و مبنایی برای جبران خسارت فراهم آورد؟ این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع فقهی، مقررات قانونی و بررسی نمونه‌هایی از آرای دادگاه‌های خانواده انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هرچند نظام حقوقی ایران به‌طور صریح مسئولیت مدنی ناشی از نقض تعهدات زوجیت را پیش‌بینی نکرده است، اما با اتکا به قواعد عام مسئولیت مدنی و مبانی فقهی نظیر قاعده لاضرر و تسبیب، امکان استناد به این نهاد در مواردی مانند سوءرفتار شدید، ترک انفاق و رفتارهای زیان‌بار مشابه قابل توجیه است. با این حال، در خصوص خسارت‌های معنوی ناشی از عدم وفاداری یا لطمه‌های روانی، رویه قضایی از انسجام کافی برخوردار نیست. بر این اساس، تبیین دقیق‌تر مبانی مسئولیت مدنی در روابط زوجین می‌تواند به انسجام رویه قضایی و امکان جبران مؤثر خسارت‌های واردشده در روابط خانوادگی کمک کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 07 تیر 1405