پژوهش حاضر با هدف تبیین و ارزیابی نقش قوانین و مقررات حقوق خانواده در تنظیم، تثبیت و بازتعریف ساختار حقوقی خانواده در نظام حقوقی ایران در مواجهه با تحولات جوامع مدرن در مقابل قوانین سنتی انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و شیوه گردآوری اطلاعات، توصیفی-تحلیلی است که با استفاده از روش کتابخانه‌ای و اسنادی و با بررسی کتب تخصصی، مقالات علمی-پژوهشی، قوانین ملی، اسناد بین‌المللی و آرای وحدت رویه صورت پذیرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نظام حقوق خانواده ایران با اتکا بر مبانی فقهی و انسجام درونی ، از طریق قواعد آمره و نظم عمومی خانوادگی، نقش تعیین‌کننده‌ای در تنظیم ساختار حقوقی خانواده و تعیین جایگاه زن، مرد و فرزندان ایفا می‌کند. با این حال، تحولات عمیق اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دهه‌های اخیر از جمله تغییر نقش‌های جنسیتی، افزایش اشتغال زنان، کاهش نرخ ازدواج، افزایش طلاق، گسترش خانواده‌های تک‌والد، تحول در الگوهای فرزندآوری و والدینی و گسترش فناوری‌های نوین ارتباطی، نظام حقوق خانواده را با چالش‌های جدی مواجه ساخته است. نتیجه پژوهش نشان می‌دهد که ضرورت حرکت به‌سوی نظام حقوقی خانواده‌ای که ضمن حفظ مبانی سنتی، با واقعیت‌های عصر حاضر هماهنگ باشد، انکارناپذیر است و اصلاحات تقنینی و قضایی در حوزه ریاست خانواده، حضانت، ولایت، مهریه، نفقه، طلاق و حمایت از کودکان، ضروری می‌نماید.